Təhsildə kölgə oyunları: adı hallanan məktəblər, uzadılan müddətlər və maraqlar toqquşması

Sosial şəbəkələrdə yayılan və ictimai müzakirələrə səbəb olan görüntülərdə konkret məktəblərin adlarının açıq şəkildə hallanması artıq məsələni fərziyyə yox, ciddi araşdırma mövzusuna çevirir. Fotoda qeyd olunan həmin məktəblər ətrafında formalaşan mənzərə göstərir ki, problem tək-tək hallar deyil – bu, sistemli yanaşmanın nəticəsidir.

Adı çəkilən məktəblərdə uzun illərdir dəyişməyən rəhbərlik, yaş həddinə baxmayaraq vəzifədə saxlanılan direktorlar və bu proseslərin izahsız qalması artıq açıq narazılıq doğurur. Bu fonda dövlət səviyyəsində aparılan gəncləşdirmə siyasəti ilə real vəziyyət arasında ziddiyyət daha da qabarıq görünür. İlham Əliyev tərəfindən irəli sürülən yenilənmə kursunun bölgələrdə formal xarakter alması isə ciddi suallar yaradır.

Məsələnin daha problemli tərəfi isə bu proseslərin regional təhsil idarəsinin nəzarəti altında baş verməsi və buna baxmayaraq heç bir aydın izahın verilməməsidir. Adı hallanan məktəblərlə bağlı qərarların eyni mərkəzdən verilməsi, oxşar yanaşmaların tətbiqi və nəticədə eyni şəxslərin vəzifədə saxlanılması artıq regional idarənin bu məsələdə sadəcə müşahidəçi yox, maraqlı tərəf kimi çıxış etdiyini göstərir.
Bu idarəetmə modeli təhsildə balansı pozur. Şəffaf mexanizmlər olmadığı üçün:
hansı meyarlarla müddətlərin uzadıldığı bilinmir,
hansı əsasla müəyyən şəxslərin seçildiyi açıqlanmır,
alternativ kadrların niyə kənarda qaldığı izah edilmir.

Digər tərəfdən, həmin məktəblərin “uğurları” da ciddi şübhə doğurur. Fotoda adı keçən təhsil ocaqlarının yüksək nəticələri önə çəkilsə də, bu nailiyyətlərin əsl mənbəyi çox vaxt gizlədilir. Reallıqda isə:
şagirdlərin repetitor hazırlığı ilə əldə etdiyi nəticələr məktəbin adına yazılır,
müəllimlərin fərdi əməyi rəhbərliyin uğuru kimi təqdim olunur,
statistik göstəricilər real tədris keyfiyyətini əks etdirmir.
Beləliklə, süni şəkildə formalaşdırılmış “uğur imici” həm ictimaiyyəti, həm də təhsil sistemini aldadan bir mexanizmə çevrilir.
Ən təhlükəli məqam isə budur: bu proseslərə nəzarət etməli olan regional idarə eyni zamanda bu nəticələrin təqdimatında maraqlı görünür. Bu isə idarəetmədə obyektivliyin itməsi, daxili maraqların ön plana keçməsi deməkdir.

Nəticədə ortaya belə bir mənzərə çıxır:

adları konkret şəkildə hallanan məktəblər, dəyişməyən rəhbərlik, izahsız qərarlar və süni şişirdilmiş uğurlar.
Bu artıq sadəcə təhsil problemi deyil. Bu, idarəetmə böhranıdır.

Şəffaflıq təmin olunmadıqca, qərarlar açıq əsaslandırılmadıqca və real nəticələr gizlədildikcə, təhsil sistemində etimadı bərpa etmək mümkün olmayacaq. Əks halda, bu gün sosial şəbəkələrdə səslənən tənqidlər sabah daha geniş ictimai narazılığa çevriləcək.

Bntv.az